یادداشت اختصاصی برای ایران پزشک:
نویسنده:
علی رضا اذانی، داروساز و مسئول فنی شرکت داروسازی
به گزارش ایران پزشک، پدافند غیرعامل با توجه به سابقه تجاوز دشمنان به کشورمان، بسیار مهم بوده و باید به صورت سنجیده و علمی، برنامه ریزی همه جانبهای صورت گیرد تا منافع ملی را در برابر هر گونه آسیب دشمنان حفظ کند؛ علاوه بر این، هنگام بروز حوادثی مثل زلزله و سیل نیز میتواند راهگشا باشد. لذا ایجاد آمادگی لازم در شرایط اضطراری که منافع ملی را به خطر میاندازد، الزامی است.
اهداف پدافند غیرعامل در داروسازی
اهداف پدافند غیرعامل به طور کلی عبارتند از کاهش آسیب پذیری و خسارت در برابر تهدیدات، افزایش آستانه مقاومت ملی، حفظ منافع کشور در شرایط بحرانی که میتواند در نهایت موجب حفظ سرمایههای کشور شود.
صرفه جویی در هزینههای تولیدی و استفاده از منابع موجود در بهترین شکل و ایجاد آگاهی، دانش و مدیریت از ابزارهای مهم پدافند غیرعامل هستند.
لوازم و اقدامات پدافند غیرعامل در حوزه تولید دارو در دو برنامه کوتاه و بلند مدت به شرح ذیل است:
1) تنوع و بومی سازی تولید دارو
الف) جلوگیری از وابستگی به واردات مواد اولیه و موثره (برنامه بلند مدت)
ب) ایجاد زنجیره تامین داخلی برای داروهای استراتژیک و حیاتی در هولدینگهای دارویی: با توجه به اینکه در حال حاضر 3 هولدینگ اصلی سهم عمده بازار دارویی کشور را در اختیار دارند، هر یک از هولدینگها میتوانند طرح تولید APL یا مواد موثره دارویی را با توسعه فناوری تولید مواد موثره دارویی با استفاده از امکانات کارخانجات داخل هولدینگ اجرایی کرده یا در صورتی که تولید ماده موثره فناوری پیشرفتهتری را نیاز داشته باشند، به صورت همکاری مشترک بین هولدینگها تولید ماده موثره را اجرایی کنند.
2) توزیع و ذخیره سازی استراتژیک داروها
الف) ایجاد انبارهای سراسری: آماده کردن انبارهای مجهز، ایمن و پراکنده در اقصی نقاط کشور، به صورتی که هر استان کشور دارای یک یا دو استان پشتیبان باشد و انبارهای مزبور امکانات انبارش داروهای یخچالی یا زنجیره سرد را داشته باشند. ایجاد ذخایر راهبردی دارو بر اساس بند یک ماده 71 قانون برنامه هفتم پیشرفت برای مدت حداقل 6 ماه عملیاتی شود.
ب) ذخیره سازی داروهای حیاتی: جهت شرایط بحرانی ذخیره سازی داروها بر اساس لیست تهیه شده داروهای ضروری وزارت بهداشت و درمان (Esential List) که در اختیار سازمان غذا و دارو قرار گرفته، صورت گیرد.
ج) مدیریت هوشمند ذخیره تامین دارو: در جهت پاسخ سریع در زمان بحران، ایجاد زنجیره توزیع دارو و برای شرایط خاص طی یک پروتکل محرمانه تهیه شده توسط سازمان غذا و دارو انجام شود. در این راستا لازم است سیستم نرم افزاری ردیابی هوشمند و کنترل شده توزیع دارو در زمان بحران فعال بوده تا توزیع دارو و ذخیره سازی آن مشخص باشد. جهت حمل سریع دارو به مراکز توزیع یا ذخیره سازی، استفاده ار کانتینرهای بزرگ به تعداد کافی توصیه میشود.
3) امنیت اطلاعات و سایبری
الف) رمزگذاری اطلاعات دادههای تولیدی: فرمولاسیون و زنجیره توزیع داروها و ایجاد سطح دسترسی به برنامههای نرم افزارها در کارکنان شرکتها
ب) به روزرسانی سیستم امنیتی شبکه و پشتیبانی آن و بک آپ گیری مرتب اطلاعات در فضای مجزا
ج) برقراری مانورهای سایبری جهت کارکنان بخش فناوری و اطلاعات
4) ایمنی و حفاظت فیزیکی از تاسیسات فنی، آزمایشگاهی
الف) آموزش کارکنان: در حوزه ایمنی و واکنش اضطراری با برقراری کلاسهای آموزشی و مانورهای تمرینی آمادگی لازم ایجاد شود.
ب) ایمن سازی آزمایشگاههای کارخانجات دارویی: در برابر نشت مواد شیمیایی و سمی به محیط زیست کارخانجات باید پیش بینی لازم را داشته و آموزش مناسب را به پرسنل در تماس با مواد مزبور را داده باشند. اقدامات ایمنی و حفاظتی با استفاده از روشهای خنثی سازی و حفاظت فردی مثل ماسکهای مخصوص طی مانور های تمرینی آموزش داده شود.
ج) طراحی مقاوم تاسیسات فنی و بالا بران ضریب امنیتی آن: در برابر تهدیدات طبیعی (زلزله) یا انسانی (حمله یا خرابکاری) تاسیسات فنی و حمایتی باید از سازه مناسبی برخوردار بوده و در صورت مقاوم نبودن، تقویت شوند. امکان دسترسی به سیستمهای مزبور فقط برای کارکنان آن واحدها مشخص باشد و اجازه تردد به سایر کارکنان بر اساس پروتکلهای امنیتی داده نشود.
5) حفظ توان تولید در شرایط بحران: پیش بینی موارد اختلال در تولید و تهیه برنامههای جایگزین برای تولید محصولات حیاتی باید صورت گیرد و استفاده از فناوریهای تولید قابل انتقال، به صورتی که خطوط تولید در صورت آسیب دیدن ساختمان به خط تولید مازاد دیگری انتقال یابند یا استفاده از امکانات کارخانجات دارویی دیگر یا استانهای مجاور یا پشتیبان میتواند مانع از عدم تولید محصولات دارویی مورد نظر شود.
6) شناسایی نقاط ضعف فنی در خطوط تولید، سیستمهای هواساز و تاسیسات زیرساختی شامل، برق، آب: ارزیابی آسیب پذیری ساختمانها و تجهیزات فنی در شرکتهای داروسازی در برابر شرایط اضطراری و حوادث غیر مترقبه باید به صورت دقیق صورت گیرد تا در صورت امکان برنامه ریزی برای مقاوم سازی ساختمانها انجام شود. تمهیداتی برای تامین تاسیسات زیرساختی نظیر آب و برق که از ارکان مهم شرایط تولید هستند فراهم شود تا در صورت قطع برق و آب پیش بینی لازم استفاده از منابع جایگزین صورت گیرد.
7) آموزش نیروهای انسانی ماهر و با تجربه: آموزش نیروهای انسانی چند مهارته در مواقع اضطراری برای ادامه تولید محصولات دارویی تحقق برنامههای تولیدی در زمانهای اضطراری میتواند راهگشا باشد.
پایان پیام/